W poprzednim wpisie nauczyliśmy się odróżniać absorpcję od chwilowej przerwy.

Jeden z pięciu testów brzmiał: gdzie to się dzieje?

Dziś rozwijamy właśnie ten test. Bo ta sama absorpcja, z identyczną deltą i identycznym wolumenem, może znaczyć bardzo dużo albo prawie nic. Wszystko zależy od miejsca.

To miejsce wyznacza Volume Profile.

Volume Profile w 60 sekund

Zwykły wolumen pokazuje, kiedy handlowano. Volume Profile pokazuje, po jakiej cenie handlowano.

Odkładamy wolumen poziomo, przy każdym poziomie ceny. Powstaje profil, który mówi, gdzie rynek spędził najwięcej czasu i pieniędzy.

Anatomia profilu wolumenu – POC, obszar wartości, VAH, VAL, HVN i LVN
Przykład poglądowy na danych symulowanych.

Kilka pojęć, które będą potrzebne:

  • POC (Point of Control): poziom z największym wolumenem. Cena, którą rynek uznał za najbardziej „sprawiedliwą”.
  • Obszar wartości (Value Area): zakres, w którym odbyło się około 70% wolumenu. To strefa, którą rynek zaakceptował.
  • VAH i VAL: górna i dolna granica obszaru wartości.
  • HVN (High Volume Node): węzeł wysokiego wolumenu. Lokalna strefa akceptacji, przy której cena zwalnia.
  • LVN (Low Volume Node): węzeł niskiego wolumenu. Strefa odrzucenia, przez którą cena zwykle przechodzi szybko.

Rynek jako aukcja

Najprościej myśleć o rynku jak o aukcji, która szuka ceny akceptowanej przez obie strony.

Wewnątrz obszaru wartości cena jest „uczciwa”. Kupujący i sprzedający są zadowoleni. Handel idzie w obie strony i nikt nie ma wyraźnej przewagi.

Na granicy obszaru wartości rynek musi podjąć decyzję. Cena jest już „tania” albo „droga” w porównaniu z tym, co zaakceptowano wcześniej.

Są tylko dwa wyjścia:

  • odrzucenie: cena wraca do wartości, najczęściej w stronę POC,
  • akceptacja: rynek zaczyna handlować poza wartością i buduje nowy obszar.

To właśnie na granicach rozstrzyga się, która opcja wygra. Dlatego tam delta mówi najwięcej.

Ta sama absorpcja w dwóch miejscach

Spójrzmy na dwie sytuacje z identyczną deltą. Sprzedający atakują przez pięć świec, a cena stoi.

Ta sama absorpcja na granicy wartości i na środku wartości – przykład poglądowy
Przykład poglądowy na danych symulowanych. Po lewej absorpcja na VAL i odbicie do POC. Po prawej identyczna delta na POC i brak kontynuacji.

Na granicy wartości (VAL)

Cena spada do dolnej granicy wartości. Sprzedający próbują wypchnąć ją niżej, do strefy, której rynek wcześniej nie akceptował.

Ktoś przyjmuje całą tę sprzedaż. To zwykle kupujący reagujący na niską cenę. Dla nich VAL to okazja, bo poniżej wartości jest „tanio”.

Gdy sprzedający się wyczerpią, rynek ma oczywisty cel: powrót do wartości, w stronę POC.

Absorpcja na VAL to sygnał odrzucenia. Ma logikę, kierunek i cel.

Na środku wartości (POC)

Teraz ta sama delta przy POC.

Tu nikt nie musi niczego bronić. POC to cena, na której obie strony chętnie handlują. Duża sprzedaż przy POC jest często przyjmowana po prostu dlatego, że to najbardziej płynne miejsce na wykresie.

Po takiej „absorpcji” cena zwykle krąży wokół POC. Nie ma odbicia ani kontynuacji, jest tylko szum.

Absorpcja na POC to informacja o płynności, a nie o kierunku.

Dlaczego granica daje lepszy trade

Różnica nie dotyczy tylko prawdopodobieństwa. Chodzi też o konstrukcję pozycji.

Na granicy wartości wszystko ma swoje naturalne miejsce:

  • wejście: po reakcji na absorpcję, przy VAL,
  • stop-loss: tuż poniżej strefy absorpcji. Jeśli cena tam zamknie, rynek zaakceptował niższe ceny i scenariusz przestaje obowiązywać,
  • pierwszy cel: POC,
  • drugi cel: przeciwna granica wartości (VAH).

Na naszym przykładzie: wejście 100,5, stop 100,1, czyli 0,4 ryzyka. Do POC (101,2) jest 0,7, a do VAH (102,4) 1,9. Nawet pierwszy cel daje lepszy stosunek zysku do ryzyka niż 1:1.

Na środku wartości brakuje tej logiki. Nie ma oczywistego miejsca na stop, bo cena i tak oscyluje wokół POC. Ciasny stop zostaje zebrany przez zwykły szum, a szeroki psuje stosunek zysku do ryzyka. Cel też jest niejasny: w górę czy w dół?

Ściąga: miejsce plus delta

Miejsce Co pokazuje delta Interpretacja
VAL absorpcja sprzedaży możliwe odrzucenie, powrót w stronę POC
VAL agresywna sprzedaż i cena idzie niżej akceptacja poniżej wartości, ruch do kolejnego HVN
VAH absorpcja kupna możliwe odrzucenie, powrót w stronę POC
VAH agresywne kupno i cena idzie wyżej akceptacja powyżej wartości, wybicie
POC / środek wartości dowolna głównie szum, lepiej czekać
LVN absorpcja rzadka i podejrzana, cena zwykle przechodzi tu szybko

Ta sama delta, sześć różnych znaczeń. Dlatego deltę zawsze czytamy w kontekście profilu.

Procedura w czterech krokach

  1. Przed sesją zaznacz poziomy. VAH, VAL i POC z poprzedniej sesji. Dodatkowo HVN i LVN z profilu kilku ostatnich dni.
  2. Czekaj na granicę. Na środku wartości nie szukaj sygnałów. Pozwól cenie dojść do VAH albo VAL.
  3. Czytaj deltę na granicy. Absorpcja zapowiada możliwe odrzucenie. Inicjatywa, czyli agresywna delta, za którą idzie cena, zapowiada możliwą akceptację.
  4. Czekaj na reakcję. Wejście po zmianie znaku delty i odejściu ceny od poziomu. Stop za strefą, cel na POC.

Czego Volume Profile nie powie

Ograniczenia, jak zawsze.

Obszar wartości to umowa. Próg 70% to konwencja, a nie prawo natury. Różne platformy liczą go trochę inaczej, więc poziomy mogą się różnić o kilka ticków.

Dane mają znaczenie. Profil z jednego źródła danych, np. na rynku forex, pokazuje fragment rynku, a nie całość.

Wybór okresu zmienia obraz. Profil jednej sesji i profil pięciu dni mogą wskazywać inne poziomy. Najmocniejsze są miejsca, w których oba się pokrywają.

Wiadomości łamią profil. Przy publikacji ważnych danych makro rynek potrafi przeskoczyć obszar wartości bez żadnej aukcji.

Jak to wygląda w Delta Analyzer®

W Delta Analyzer® profil wolumenu i deltę widzisz razem:

  • kluczowe strefy z profilu: obszar wartości, POC, węzły wolumenu,
  • delta na poziomach ceny, czyli dokładnie na której cenie toczyła się walka,
  • delta świecy i delta skumulowana, które pokazują reakcję po teście poziomu.

Działa to na ponad 40 instrumentach: indeksach, walutach, surowcach i kryptowalutach.

Delta Analyzer® – profil wolumenu i delta na granicy obszaru wartości
Delta Analyzer®: profil wolumenu i delta na granicy obszaru wartości.

Podsumowanie

  • Delta mówi, co robią agresywni gracze.
  • Volume Profile mówi, gdzie to ma znaczenie.
  • Najlepsze sygnały pojawiają się tam, gdzie rynek musi podjąć decyzję: na granicach wartości.
  • Środek wartości to strefa szumu. Tam najlepszą decyzją jest często brak decyzji.

Połączenie delty i profilu wolumenu to jeden z głównych tematów książki, nad którą pracujemy z Michałem Babińskim: Order Flow i Volume Profile. Na blogu będziemy pokazywać kolejne jej fragmenty.

Co dalej?

W kolejnym wpisie przejdziemy od przykładów poglądowych do rynku. Pokażemy, jak te wzorce wyglądają na prawdziwych sesjach w Delta Analyzer®.

Masz pytanie albo własny przykład? Napisz na tomek@ttechou.com albo na X: @TomaszPacz42169.

Tomasz Paczóski

Treści publikowane na blogu mają charakter edukacyjny i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych. Handel instrumentami pochodnymi wiąże się z wysokim ryzykiem utraty kapitału.