Wykres ceny mówi, gdzie jest rynek.
Nie mówi, kto go tam zaprowadził.
Ten sam ruch w górę o 20 punktów może być oznaką siły. Może też być ostatnim zrywem przed spadkiem. Na samej świecy wyglądają identycznie.
Różnicę widać dopiero w danych o zleceniach. Tu pojawia się delta.
Czym jest delta?
Na rynku są dwa rodzaje uczestników.
Pasywni stawiają zlecenia z limitem i czekają. Budują księgę zleceń.
Agresywni nie czekają. Kupują od razu po cenie ask albo sprzedają od razu po cenie bid. To oni przesuwają cenę.
Delta mierzy przewagę jednej agresywnej strony nad drugą:
Delta = wolumen kupiony po ask − wolumen sprzedany po bid
Prosty przykład
W ciągu jednej świecy:
- agresywni kupujący zawarli transakcje na 1 200 kontraktów,
- agresywni sprzedający na 800 kontraktów.
Delta tej świecy wynosi +400.
Kupujący byli bardziej zdeterminowani. Chcieli wejść na rynek tak bardzo, że płacili cenę sprzedającego.
Ujemna delta oznacza sytuację odwrotną. To sprzedający „walili w bid”.
Delta skumulowana: historia sesji
Pojedyncza świeca to jedno zdanie. Delta skumulowana to cała opowieść.
Sumujemy deltę kolejnych świec od początku sesji. Powstaje linia, która pokazuje, która strona dominuje w dłuższym okresie.
- Linia rośnie, czyli kupujący konsekwentnie przeważają.
- Linia spada, czyli przeważają sprzedający.
- Linia płaska przy ruchu ceny powinna zapalić lampkę ostrzegawczą.
Najciekawsze rzeczy dzieją się tam, gdzie cena i delta nie zgadzają się ze sobą.
Trzy sytuacje, które warto rozpoznawać
1. Potwierdzenie
Cena rośnie i delta skumulowana rośnie razem z nią.
Przykład poglądowy na danych symulowanych: każda wyższa cena potwierdzona przez coraz większą deltę.
To najprostszy przypadek. Ruch ma paliwo, bo agresywni kupujący naprawdę go napędzają.
Nie ma powodu grać przeciwko takiemu ruchowi tylko dlatego, że „już dużo urosło”.
2. Dywergencja
Cena robi nowy szczyt. Delta skumulowana nie robi.
Przykład poglądowy na danych symulowanych: cena wybija wyżej, a delta zatrzymuje się poniżej poprzedniego szczytu.
Co to znaczy? Ruch w górę trwa, ale coraz mniej kupujących chce za niego płacić.
Cena może rosnąć na braku podaży, a nie na sile popytu. Taki ruch łatwo się łamie.
Dywergencja nie jest sygnałem wejścia sama w sobie. To ostrzeżenie. Mówi, że warto zacieśnić obronę pozycji albo poczekać z nowym zakupem.
3. Absorpcja
Delta jest mocno ujemna. Sprzedający atakują świeca po świecy. A cena… stoi.
Przykład poglądowy na danych symulowanych: sprzedający atakują, ale cena nie spada. Po wyczerpaniu podaży rynek odbija.
To znaczy, że po drugiej stronie ktoś pasywnie przyjmuje całą tę sprzedaż. Najczęściej jest to duży gracz z limitami kupna, który buduje pozycję.
Absorpcja to jeden z najcenniejszych sygnałów w order flow. Często poprzedza odwrócenie. Po wyczerpaniu agresywnej strony wystarczy niewielki impuls, żeby rynek ruszył w przeciwnym kierunku.
Działa to też w drugą stronę. Duża dodatnia delta bez wzrostu ceny oznacza, że ktoś sprzedaje w te zakupy.
Jak to wygląda w Delta Analyzer®
Liczenie delty ręcznie jest niemożliwe. Dlatego zbudowaliśmy Delta Analyzer®.
Narzędzie pokazuje w jednym miejscu:
- deltę i jej akumulację w czasie rzeczywistym,
- deltę na poziomach ceny, czyli gdzie dokładnie toczyła się walka,
- podsumowania sesji, żeby szybko ocenić, kto wygrał dzień,
- kluczowe strefy, absorpcję i inicjatywę stron.
Są dwie wersje: Intraday do analizy całej sesji i Scalping do krótkich, szybkich decyzji.
Delta Analyzer® działa dziś na ponad 40 instrumentach: indeksach, walutach, surowcach i kryptowalutach.
Dashboard Delta Analyzer®: delta i jej akumulacja w trakcie sesji.
Czego delta nie powie
Obiecaliśmy uczciwość, więc najpierw ograniczenia.
Delta nie jest sygnałem sama w sobie. Dywergencja może trwać długo, a cena dalej rosnąć. Absorpcja może zostać przełamana.
Kontekst jest ważniejszy niż odczyt. Ta sama delta znaczy co innego na środku zakresu dnia, a co innego na granicy obszaru wartości. Dlatego łączymy ją z Volume Profile.
Jakość danych ma znaczenie. Na rynkach bez centralnej giełdy, takich jak forex spot, dane o wolumenie pochodzą z konkretnego źródła, a nie z całego rynku. Trzeba o tym pamiętać przy interpretacji.
Duże zlecenia potrafią się ukrywać. Algorytmy dzielą je na setki małych transakcji. Delta pokazuje efekt, ale nie zawsze intencję.
Delta to lupa, a nie kryształowa kula. Pokazuje, co dzieje się pod powierzchnią ceny. Decyzję i tak podejmujesz Ty.
Co dalej?
W kolejnych wpisach rozłożymy na części każdą z tych sytuacji:
- jak odróżnić prawdziwą absorpcję od chwilowej przerwy w ruchu,
- jak łączyć deltę z Volume Profile i poziomami wartości,
- jak wyglądają te wzorce na prawdziwych sesjach w Delta Analyzer®.
Masz pytanie o deltę? Napisz na tomek@ttechou.com albo na X: @TomaszPacz42169.
Tomasz Paczóski
Treści publikowane na blogu mają charakter edukacyjny i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych. Handel instrumentami pochodnymi wiąże się z wysokim ryzykiem utraty kapitału.